worldsAfar.blogspot.com

3 ΑΦΙΕΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ, ΑΝΤΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ

Με τον πατέρα μου στην όχθη του ποταμού Delaware (ΗΠΑ).
Στον δρόμο τον "λιγότερο ταξιδεμένο" οι αρωγοί και σύμμαχοι είναι πάντα λιγότεροι από τους αντίπαλους. Ίσως γι' αυτό να είναι και πιο σημαντικοί.  Οι εικόνες και λέξεις σε αυτές τις σελίδες είναι αφιερωμένες στους τρεις ανθρώπους που μου έδωσαν τη δύναμη να περπατώ σε αυτόν τον λιγότερο πεπατημένο, περπατημένο και ταξιδεμένο δρόμο. Αυτόν που επέλεξα, ή με επέλεξε, από τα μικρά μου χρόνια.
Στη μνήμη του πατέρα μου, λοιπόν,  και στους δύο πιο σημαντικούς δασκάλους μου - τον κ. Χ. Μπερετούλη και τον αείμνηστο John V. Raftery.

Με τον πατέρα μου (στην Κεφαλονιά).
Τον πατέρα μου τον ένοιαζε πάντα περισσότερο να κάνω στρογγυλά και "σεσταρισμένα" γράμματα από το να μάθω να πλέκω ή να κεντάω. "Μη γράφεις πεισμωμένα", μου έλεγε όταν έβλεπε στο τετράδιο τα γράμματα να γίνονται πιο πλάγια, πιο έντονα, από τη μέση της σελίδας και κάτω. Με τον καιρό, όταν αποδέχτηκε τις ιδιομορφίες και την έλλειψη σέστου στον γραφικό μου χαρακτήρα, φύλαγε τα παλιά μου τετράδια σε ένα ντουλάπι στο κατώι. Σε κάποιο άλλο ντουλάπι, αόρατο, κλείδωσε την απαγοήτευση που πρέπει να ένιωσε όταν κατάλαβε πως δεν ήθελα να γίνω δικηγόρος ή γιατρός, και στήριξε τις δικές μου επιλογές και αλλαγές πλεύσης. Διάβαζε πολύ, πάντα με ένα στυλό στο χέρι για να υπογραμμίζει και να σημειώνει στα βιβλία του. Μετά τον θάνατό του, με μεγάλη έκπληξη, ανακάλυψα πως τις υπογραμμίσεις και σημειώσεις αυτές τις είχε αφήσει για εμένα. Αφορούσαν θέματα που συζητούσαμε συχνά, για τα παλιά, για τα τοπωνύμια της περιοχής, για τις ρίζες των διάφορων οικογενειών. Ελπίζω κάποτε, έστω μέσα από ένα ιστολόγιο σαν αυτό εδώ, να μπορέσω να αξιοποιήσω και να αναδείξω κάποια από αυτά τα εκπληκτικά στοιχεία για τόπους, εποχές και ανθρώπους που εκείνος με έμαθε να αγαπώ και να θαυμάζω.

O πρώτος από τους μεγάλους δασκάλους μου, ο κ. Χαράλαμπος Μπερετούλης, νεοδιορισμένος τότε δάσκαλος στο μονοθέσιο δημοτικό σχολείο Ξενοπούλου, μου έμαθε τα όποια ελληνικά γράμματα ξέρω. Ο ίδιος μιλούσε με την χαρακτηριστική προφορά της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Πρέβεζας, με λιγότερα φωνήεντα στο τέλος των λέξεων. Τα εκπαιδευτικά μέσα που είχε στη διάθεσή του ήταν ένας φθαρμένος μαυροπίνακας, μια κιμωλία και ένας παγκόσμιος χάρτης που κρεμόταν στον τοίχο πίσω από την έδρα.
Με τον Χ. Μπερετούλη (στην Κεφαλονιά) πριν μερικά χρόνια.
Μας αγάπησε όμως πολύ - και εμάς τα παιδιά και τον τόπο - με αποτέλεσμα στην "εποχή Μπερετούλη" να μάθουν γράμματα ακόμα και οι πιο αδύναμοι μαθητές. Αυτή την αγάπη την επιβεβαιώνει σχεδόν κάθε χρόνο από τότε με επίσκεψη στην Κεφαλονιά, στο Ξενόπουλο. Είχα κάποιες δεκαετίες να τον δω και όταν συναντηθήκαμε είχαμε και οι δυο άσπρες τρίχες στο κεφάλι -- περισσότερες εκείνος, λιγότερες εγώ, ορατές οι δικές του, ντεκαπαρισμένες οι δικές μου. Όσα χρόνια και να περάσουν, ακόμα και όταν ασπρίσουν όλα τα δικά μου μαλλιά, μπροστά στον κ. Μπάμπη θα νιώθω πάντα μαθήτρια, θα τον ευχαριστώ και θα αναζητώ τη δική του επιβράβευση. (Δεν  ευθύνεται για τις ελλείψεις και τα λάθη που υπάρχουν στα κείμενά μου καθώς έφυγα από την Ελλάδα σε ηλικία 11 ετών - έχοντας τελειώσει μόλις την 5η τάξη δημοτικού - και δεν ξαναπήγα σε ελληνικό σχολείο).

Για τον John Raftery θα μπορούσα να γράψω πολλές σελίδες. Ήταν ο καθηγητής μου - φιλόλογος - στο Πανεπιστήμιο (Pace University) που μου έμαθε πως ο Shakespeare και ο Hemmingway είναι πιο σημαντικοί και διαχρονικοί από τους αντίστοιχους μεγάλους της πολιτικής, της επιστήμης και της οικονομίας. Πως οι λέξεις είναι πιο σημαντικές από τους αριθμούς και ένα δίστιχο έχει περισσότερη αρμονία από έναν ισολογισμό. Πρωτόγνωρες και εκκεντρικές απόψεις να απευθύνεις σε φοιτητές οικονομικών σπουδών. Όμως, αυτός ο "μια σταλιά" σε μπόι άνθρωπος, με τα ξεβαμμένα τζην κάτω από το βελούδινο σακάκι και παπιγιόν, είχε δίκιο. Ήξερε με μια ματιά, με μισή κουβέντα, ποια ήταν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και αδυναμίες του κάθε φοιτητή που είχε απέναντί του. Και χάριζε στον καθένα στο πρώτο γραπτό, αντί βαθμού, τον στίχο, φράση ή απόφθεγμα που του ταίριαζε.  Όσοι είχαμε την τύχη να μας διδάξει είμαστε ισόβια μέλη στο Raftery Fan Club!
robert frost the road not taken
Οι δρόμοι που χωρίζουν σε ένα σταυροδρόμι και η επιλογή του λιγότερο ταξιδεμένου που κάνει τη διαφορά!
Όταν τον αναζήτησα μετά από κάποια χρόνια, η Google μου έφερε τα κακά μαντάτα. Πρώτο αποτέλεσμα της αναζήτησης ήταν η αναγγελία θανάτου του. Έκλαψα πολύ εκείνη την ημέρα. Δεν πρόλαβα να του πω ότι είχα καταλάβει το νόημα του στίχου του Robert Frost με τον οποίο είχε τότε "βαθμολογήσει" το δικό μου γραπτό.

Για τον πατέρα μου και τους δασκάλους μου, λοιπόν, όλες οι λέξεις και οι εικόνες - εδώ κ' εκεί.